Hôm nay, tôi sẽ kể cho các bạn biết được nghề làm long nhãn – quê hương yêu dấu tôi, để các bạn có thể hiểu được cách làm long nhãn vất vả và khó khăn như nào. Như ai cũng biết Nhãn lồng Hưng Yên là một trong những đặc sản nổi tiếng cả nước. Từ khoảng cuối tháng 7, đầu tháng 8 dương lịch, đâu đâu trên địa bàn Hưng Yên người ta cũng nhìn thấy những vườn nhãn sai trĩu quả. Tuy nhiên, nhãn vào mùa rộ chỉ trong thời gian ngắn, số lượng lớn nên bà con Hưng Yên nghĩ ra cách bóc vỏ, loại hạt và đem sấy khô để ăn hoặc bán và dần dần cải tiến cách làm long nhãn khô cho ra long nhãn chất lượng hơn. Chỉ khi được sinh và lớn lên với cái nghề làm long thì các bạn mới hiểu được hết quy trình để từ quả nhãn tươi trên cây thành múi long khô thơm ngon.

Công đoạn, cách làm long nhãn khô từ những quả nhãn tươi ngon.

Long nhãn có màu vàng tự nhiên ăn rất thơm và ngon

Long nhãn có màu vàng tự nhiên ăn rất thơm và ngon

Từ bước hái quả, xoáy long, cho đến sấy khô đều được làm thủ công. Nhãn tươi sau khi bóc vỏ bỏ hạt được sấy khô trong lò, chất đốt bằng than bùn. Để nhãn không bị cháy và đủ độ khô, nhiệt độ lò lúc nào cũng phải ổn định. Thời gian sấy long rất lâu, thường 1 ngày, 1 đêm cùi nhãn mới đủ độ khô. Long nhãn vừa ra lò có mùi thơm ngậy. Thông thường 9 -10 kg nhãn tươi sau khi sấy khô chỉ cho được khoảng 1 kg long nhãn.

Tôi sẽ kể cho các bạn cách làm nhãn khô từ cái nhìn của một người con Hưng Yên từ bé đã tiếp xúc với nghề này. Cứ đến mùa nhãn, tôi cũng như các anh chị trong nhà dậy từ 5h sáng đi xoáy không kịp ăn sáng để tranh thủ đi làm sớm xoáy nhãn, nhận nhãn không hết mất. Đây có thể là mùa thu tiền của chúng tôi, thời điểm mấy năm trở lại đây một ngày ngồi xoáy nhãn chăm chỉ cũng được hơn 100 ngàn, có thêm chút thu nhập nộp tiền học, rồi mua bộ quần áo đẹp đến trường cho năm học mới. Cứ đến bữa tối người toàn mùi nhãn, mồ hôi hôi lắm tắm rửa sạch sẽ ăn xong chỉ muốn lên giường thật sớm nhưng ôi chao! đau lưng, cái cảm giác như đau từng đốt xương sườn. Ở quê tôi, ngay cả đứa lớp 1 , 2 đã biết xoáy nhãn kiếm tiền giúp bố mẹ có thể là bóc đầu vỏ cho người lớn xoáy, hay tập tành xoáy được mấy kg tuy hơi chậm chạp nhưng thế là đã quá giỏi.

Nếu các bạn nghĩ nghề làm long nhãn Hưng Yên dễ dàng thì hãy về quê tôi, thử làm 1 vài ngày, để có thêm những trải nghiệm thú vị và bạn sẽ được chứng kiến hàng tấn nhãn trước mắt và xem cách làm long nhãn cầu kỳ và mất thời gian như nào.

Xoáy múi long tươi xếp gọn gàng vào sàng long trước khi cho vào lò sấy khô

Xoáy múi long tươi xếp gọn gàng vào sàng long trước khi cho vào lò sấy khô

Chúng tôi là người làm xoáy nhãn thuê cho những gia đình chuyên sấy nhãn. Năm ngoái giá xoáy nhãn là 4000đ/1kg . Một ngày tôi có xoáy được 35kg, tính ra được khoảng 140.000đ/ 1 ngày. Nhưng để xoáy hết được 1 kg nhãn cũng khá lâu tuỳ theo từng năng lực nhanh hay chậm của mỗi người. Bên cạnh đó, phải xoáy đẹp, long không bị nát thì khi đó sấy lên múi long mới đẹp và trông ngon hấp dẫn hơn rất nhiều. Múi long nhãn sẽ được xếp ngay ngắn vào trong sàng long rồi đưa lên lò sấy khô trong 1 ngày. Tầm khoảng 22h – 24h đêm thì cả gia đình nhà chủ làm long sẽ phải đảo long để đảm bảo không bị cháy, rồi ủ lò than, và gia đình thường có mấy người chia nhau ra thỉnh thoảng thức giấc kiểm tra long trong lò.  Long sấy sáng đến trưa ngày hôm sau mới ra được lò.

Long nhãn được sấy trong lò bằng than bùn trong 1 ngày

Long nhãn được sấy trong lò bằng than bùn trong 1 ngày

Sau khi cho ra lò, cùi nhãn khô lại và có màu vàng tự nhiên.”Long hơi ngả vàng, ăn dai chắc chắn là long không bị tẩy trắng hay quét nước đường làm màu.

Cách làm long nhãn từ quả nhãn tươi sang múi long sấy vàng ngon

Cách làm long nhãn từ quả nhãn tươi sang múi long sấy vàng ngon

Long nhãn được đóng vào túi nylon dầy, buộc chặt để tránh không khí vào dễ bị mốc. “Cứ cách 2 – 3 ngày, thương lái ở các nơi về thu mua, nhiều bữa không đủ để bán. Mà nghe các anh buôn nói là đem long bán cho người Trung Quốc để làm thuốc, ở Việt Nam lượng tiêu thụ không đáng là bao nhiêu.

Gia đình tôi cũng như nhiều gia đình khác làm long nhãn, luôn lo sợ vì làm vất vả đó nhưng giá long nhãn chịu sức ép giá bán của bên Trung Quốc, có lúc họ không thu mua hoặc thu mua với giá rẻ, lỗ đến hàng trăm triệu, bao nhiêu công sức của cả gia đình mà không thu được lợi nhuận. Trong khi đó người dân Việt nam lại luôn mua phải long nhãn không ngon, hay không có chỗ mua. Để đưa sản phẩm của quê hương phát triển ra em đã lập ra Trang web longnhanngon.com và Page Facebook Long Nhãn Hưng Yên để giúp gia đình bán long nhãn với giá tốt hơn và người dân được mua long nhãn chất lượng.

Các bạn đang theo dõi bài viết:

  • Tìm hiểu “cách làm long nhãn” của người dân Hưng Yên

Các bạn muốn mua long nhãn ngon sạch, đảm bảo liên hệ với Ngân theo địa chỉ: 

? SĐT: 0979.580.154 ( Ms. NGÂN)

? Địa chỉ: số 39 – ngõ 58 – Trần Bình – Mai Dịch – Cầu Giấy – Hà Nội

? Fanpage Facebook: Long Nhãn Hưng Yên